Spotkanie nad grobowcem sprzed 5,5 tysiąca lat

Odsłonięte tego lata przez archeologów monumentalne grobowce megalityczne w okolicach wsi Wyskoć nadal wzbudzają szerokie zainteresowanie. W przyszłym tygodniu będzie można obejrzeć relikty największych, a na pewno najstarszych na naszych ziemiach grobowców zwanych megalitami.

O odkryciu na terenie Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego monumentalnych grobowców megalitycznych sprzed 5500 lat informowaliśmy w lipcu, kiedy prowadzono badania archeologiczne w okolicach wsi Wyskoć w gminie Kościan.

Teraz archeolodzy dzielą się wiedzą o znalezisku. Za nami wykłady dla młodzieży i dla dorosłych, na które zapraszaliśmy do kościańskiego muzeum. Prowadziła je w miniony wtorek dr Danuta Żurkiewicz z Wydziału Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Ponowna okazja na spotkanie z dr Żukiewicz oraz z prof. Iwoną Sobkowik-Tabaka pojawi się w przyszłym tygodniu. W sobotę, 15 listopada, będzie można obejrzeć grobowiec w Wyskoci i posłuchać wykładu w pałacu w Turwi.

Na terenie Parku Krajobrazowego im. gen. D. Chłapowskiego, pokażemy Wam relikty największych, a na pewno najstarszych na naszych ziemiach grobowców zwanych megalitami. Spotkanie uwieńczy wspaniała opowieść o neolitycznej cywilizacji kultury pucharów lejkowatych sprzed 5,5 tysiąca lat – o jej zwyczajach i dziedzictwie materialnym, ale przede wszystkim o niezwykłych praktykach pogrzebowych. To będzie niesamowity, pełen tajemnic dzień! – przekonuje i zaprasza współorganizator spotkania, Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego.

Zbiórka chętnych na zwiedzanie megalitu o godz. 14 na wjeździe do lasu przy drodze gruntowej z Wyskoci do Turwi. Wykład rozpocznie się o godzinie 15. w Pałacu w Turwi. Wstęp wolny

Na grafice: zobrazowanie zarysu grobowców na numerycznym modelu terenu w Wyskoci

Grobowce kultury pucharów lejkowatych

Odsłonięte w Wyskoci konstrukcje powstały w epoce neolitu i zostały wzniesione przez ludność tzw. kultury pucharów lejkowatych. Nazywane są „polskimi piramidami” lub „łożami olbrzymów” i są starsze od egipskich piramid o tysiąc lat.

Odkrycia dokonał Artur Golis, główny specjalista ds. ochrony przyrody i krajobrazu z Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego, a wykopaliska przeprowadzili archeolodzy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, pod kierunkiem dr Danuty Żurkiewicz i dr hab. Iwony Sobkowiak-Tabaki, prof. UAM.

„Polskie piramidy” w Wielkopolsce

Tego rodzaju konstrukcje – potocznie zwane „polskimi piramidami” – to jedne z największych prehistorycznych grobowców wznoszonych w tej części Europy. Składają się z długich nasypów ziemnych (do 200 metrów długości), których czoło (front grobowca) było zorientowane na wschód. W przedniej części umieszczano ogromne głazy, niekiedy ważące kilka ton.

Kogo chowano w megalitach?

Choć społeczności neolityczne były dość równościowe, w tego typu grobowcach grzebano osoby szczególnego znaczenia – np. przywódców, szamanów lub kapłanów. Zmarłych układano w pozycji na wznak z nogami skierowanymi na wschód, często wyposażając ich w dary grobowe: naczynia gliniane, topory, ozdoby lub rytualne przedmioty.Ciała otaczano kamienną obstawą, a niektóre groby przykrywano brukiem.

Wielkopolska na mapie megalitów

Jeszcze kilka lat temu uważano, że grobowce kujawskie nie występowały na terenie Wielkopolski. Sytuację zmieniły badania prowadzone od 2019 roku przez naukowców z UAM i Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, którzy za pomocą lotniczego skanowania laserowego odkryli podobne konstrukcje w okolicach Rokietnicy i Szamotuł. Teraz do tej listy dołącza gmina Kościan, co znacząco poszerza naszą wiedzę o zasięgu kultury pucharów lejkowatych oraz ich praktykach pogrzebowych.

Ciekawostki o grobowcach megalitycznych:

• Budowane były ręcznie, bez użycia metalu czy zwierząt pociągowych.
• Do wzniesienia jednego grobowca potrzeba było współpracy całej społeczności.
• Największe głazy mogły ważyć nawet 5 ton!
• Grobowce często były użytkowane przez kilka pokoleń – każdy dodawał nowy nasyp.
• W innych regionach Europy podobne konstrukcje budowano w tym samym czasie – to pokazuje wspólne idee ówczesnych społeczeństw.